Effects of Cutting Size, Rooting Media and Planting Time on Rooting of Domat and Ayvalik Olive (Olea europaea L.) Cultivars in Shaded Polyethylene Tunnel (Spt)

Abstract

Domat zor köklenen ve Ayvalık kolay köklenen zeytin çeşitleri Türkiye için sırasıyla yeşil sofralık ve yağlık olarak önemlidir. Bu çalışmanın amacı Domat ve Ayvalık çeşitlerinin satışa hazır fidan elde etmektir. Bu, farklı boyutlarda ve farklı zamanlarda alınan çeliklerin, farklı ortamlarda ve Gölgeli Plastik Tünel GPT altında köklendirilmesi ile elde edilmiştir. Çelikler 1, 2 ve 3 boğumlu olarak 3 boyutta hazırlanmıştır. Köklendirme ortamları: I. Kontrol kum , II. Perlit: Turba: Kum: Mil 1:1:1:1 , III. Perlit: Turba: Kum: Mil 1:2:1:2 , IV. Perlit: Turba: Kum: Mil 1:1:2:2 , V. Perlit: Turba: Kum: Mil 0:0:1:1 , VI. Perlit: Turba: Kum: Mil 1:0:1:1 . Çelikler SPT ortamında 60 gün köklendirme amacıyla ve takibinde 30 gün süreyle gölgede tutulmuştur. Çeliklerde canlılık oranı, kallus oranı ve köklenme oranı ile vegetative gelişme belirlenmiştir. Ayvalık çeliklerinde hem kallus hem de kök oluşurken, Domat çeliklerinde sadece kallus oluşumu gözlenmiştir. En yüksek kallus %70 oluşumu 1 boğumlu Ayvalık Mayıs çeliklerinde ve 1:0:1:1 ortamında elde edilirken en yüksek köklenme %40 oranı aynı ortam ve tarihte fakat 3 boğumlu çeliklerde elde edilmiştir. Domat çeşidinde ise en yüksek kallus oluşumu yine Mayıs fakat 3 boğumlu çeliklerinde ve 1:2:1:2 oratmında gözlenmiştir. Köklenme oranı hem Domat hem de Ayvalık çeliklerinde çok düşük olmuştur. Bu da belki köklendirme ortamı olarak seçilen ortamların adventif kök oluşumu için uygun olmamasından kaynaklanabilir. Oysa anaç materyalin daha ekonomik olarak değerlendirilmesi için her üç boydaki iki yapraklı çeliklerin kullanılmasının uygun olduğu belirlenmiştir