Comparison of the early effects of out-of-hospital resuscitation in selected urban and rural areas in Poland. A preliminary report from the Polish Cardiac Arrest Registry by the Polish Resuscitation Council

Abstract

Wstęp: Łańcuch przeżycia jest zespołem najistotniejszych czynników, które wpływają na przeżywalność pacjentów, u których doszło do pozaszpitalnego zatrzymania krążenia. Kluczowe dla poprawy przeżywalności pacjentów są identyfikacja i poprawa najsłabszych elementów tego łańcucha. Jak najszybszy powrót spontanicznego krążenia w wyniku resuscytacji krążeniowo­-oddechowej jest warunkiem poprawy przeżywalności po pozaszpitalnym zatrzymaniu krążenia. Cel: Celem niniejszej pracy była ocena, w jakim stopniu lokalizacja, w której nastąpi zatrzymanie krążenia, wpływa na uzy­skanie powrotu spontanicznego krążenia w wyniku podjętej resuscytacji krążeniowo-oddechowej. Metody: Formularze badania oparte na standardowych wytycznych (Utstein) były wypełnianie przez zespoły ratownictwa medycznego. Rejestr obejmował dane od stycznia 2013 do maja 2014 r. Badaniem objęto obszar o powierzchni 23 706 km2, w różnych częściach kraju, przy średniej gęstości zaludnienia 90 osób/km2. Stanowi to 7,6% powierzchni Polski, średnia gęstość zaludnienia dla całego kraju wynosi 123 osoby/km2. Wyniki: W badanym okresie odnotowano 5185 przypadków zatrzymania krążenia, resuscytację podjęto w 2415 (46,6%) przypadkach. W 736 (30,48%) przypadkach uzyskano powrót spontanicznego krążenia, w tym 374 (32,13%) przypadków na terenach miejskich i 362 (28,94%) przypadków na terenach wiejskich. Różnica dotycząca częstości powrotu spontanicznego krążenia w badanych grupach nie była istotna statystycznie (p = 0,088). W porównaniu z obszarami miejskimi, na terenach wiejskich istotnie częściej świadkowie zdarzenia podejmowali resuscytację oraz otrzymywali instrukcje od dyspozytorów medycznych. W całej badanej grupie najczęstszą przyczyną zatrzymania krążenia były problemy kardiologiczne (70,35%). Czas przybycia karetki pogotowia na miejsce zdarzenia był istotnie krótszy na terenie miast niż wsi (mediana, odpowiednio, 6 min i 12 min). Wnioski: Nie wykazano zależności między miejscem zatrzymania krążenia a powrotem spontanicznego krążenia, mimo że czas dojazdu karetki był istotnie krótszy na terenie miast. Na obszarach wiejskich zaobserwowano częstsze podejmowanie resuscytacji przez świadków zdarzenia. Zarówno w mieście, jak i na wsi do zatrzymania krążenia dochodziło najczęściej z przyczyn kardiologicznych, a pierwszy zarejestrowany rytm był rytmem nie do defibrylacji.