Neurologia i Neurochirurgia Polska · 2012 · 65 citations · 39 references
MedicineInternal MedicineNeurologySleep MedicineAnxiety DisordersFatigueMultiple SclerosisSleep AssessmentSleep DisturbanceSleep-wake DisordersAnxiety In Multiple SclerosisDepression In Multiple SclerosisDepression-related Sleep DisturbanceDepressive Symptom AssessmentFatigue In Multiple SclerosisSleep Disturbances In DepressionSymptom Cluster Of Fatigue
The aetiopathogenesis of fatigue in multiple sclerosis (MS) is not clear. It could be associated with structural changes of the central nervous system, but also with mood and sleep disorders. The purpose of the study was to evaluate frequency of fatigue and its association with sleep and mood disorders in MS patients. The examined group consisted of 122 MS patients (mean age 37.7 ± 10.8 years). The following questionnaires were used: Fatigue Severity Scale (FSS), Epworth Sleepiness Scale (ESS), Athens Insomnia Scale (AIS), Montgomery-Asberg Depression Rating Scale (MADRS), and Hospital Anxiety and Depression Scale (HADS). Fatigue was present in 75 MS patients (61.5%). Excessive daytime sleepiness was observed in 25 (20.5%), insomnia in 73 patients (59.8%). According to MADRS, depressive symptoms were present in 33 (27%), according to HADS in 15 people (12.3%). Anxiety was present in 32 patients (26.2%). We observed an association between fatigue (FSS) and sleep disorders (ESS, AIS) and also between fatigue and either depression (MADRS, HADS-D) or anxiety (HADS-A). The FSS score was not associated with age, sex, disease course and duration, Expanded Disability Status Stage (EDSS), treatment or level of education in MS patients. In inactive professionally people we noted significantly higher FSS scores (44.8 ± 13.8) in comparison with active individuals (37.2 ± 14.9; p = 0.0053). Fatigue is a very common symptom in MS, sometimes associated with sleep disorders, depressive symptoms or anxiety. The treatable causes of fatigue in MS such as sleep and mood disturbances should be identified and treated. Etiopatogeneza zmęczenia w stwardnieniu rozsianym (SR) jest niejasna. Może mieć związek ze zmianami strukturalnymi w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, jak również z zaburzeniami snu i nastroju. Celem pracy była ocena częstości występowania zmęczenia u chorych na SR oraz analiza zależności ze współwystępującymi zaburzeniami snu i nastroju. W badaniu wzięło udział 122 chorych na SR (średnia wieku: 37,7 ± 10,8 roku). Badanie przeprowadzono za pomocą następujących kwestionariuszy: Skali Stopnia Zmęczenia (Fatigue Severity Scale – FSS), Skali Senności Epworth (Epworth Sleepiness Scale – ESS), Ateńskiej Skali Bezsenności (Athens Insomnia Scale – AIS), Skali Depresji Montgomery-Asberg (Montgomery-Asberg Depression Rating Scale – MADRS) oraz Skali Lęku i Depresji wg Zigmonda i Snaitha (Hospital Anxiety and Depression Scale – HADS). Zmęczenie stwierdzono u 75 chorych na SR (61,5%). U 25 osób (20,5%) rozpoznano nadmierną senność w ciągu dnia, u 73 osób (59,8%) bezsenność. Według MADRS, objawy depresyjne występowały u 33 (27%), wg HADS u 15 (12,3%) osób. Objawy lękowe były obecne u 32 chorych (26,2%). Zaobserwowano korelację pomiędzy występowaniem zmęczenia (FSS) a zaburzeniami snu (ESS, AIS), objawami depresyjnymi (MADRS, HADS-D) i lękowymi (HADS-A). Nie stwierdzono zależności pomiędzy wynikiem FSS a wiekiem, płcią, przebiegiem i czasem trwania choroby, EDSS, sposobem leczenia ani poziomem wykształcenia. Osoby nieaktywne zawodowo uzyskały znamiennie wyższy wynik w kwestionariuszu FSS (44,8 ± 13,8) w porównaniu z osobami pracującymi zawodowo (37,2 ± 14,9; p = 0,0053). Zmęczenie jest częstym objawem występującym u chorych na SR, może towarzyszyć zaburzeniom snu, objawom depresyjnym i lękowym. Przyczyny zmęczenia poddające się terapii (zaburzenia snu i nastroju) powinny być rozpoznane i leczone.
39
The Hospital Anxiety and Depression Scale
A. S. Zigmond, R. P. Snaith · Acta Psychiatrica Scandinavica · 1983 · 46.6K citations
A New Method for Measuring Daytime Sleepiness: The Epworth Sleepiness Scale
Murray W. Johns · SLEEP · 1991 · 17.2K citations · Full text
Medicine, Neurology, Psychometrics +16
Rating neurologic impairment in multiple sclerosis
John F. Kurtzke · Neurology · 1983 · 14.9K citations
Lauren Krupp · Archives of Neurology · 1989 · 6K citations